Elias Beeckmankazerne, Nieuwe Kazernelaan, Ede


Huidige toestand

Sinds de afstoting door de landmacht (per 1 januari 2011) wordt de kazerne bewoond door een anti-kraakwacht. Tien gebouwen: de drie kazernegebouwen die de oude toegang vormden, zes legeringsgebouwen en het eetzaal/mess-gebouw hebben de status van rijksmonument en worden in de plannen voor deze enclave (deelgebied) van het project Veluwse Poort ingepast. De overige bebouwing wordt gesloopt. De appèlplaats blijft gehandhaafd zoals die is en ook de sokkel van het monument. De leeuw is met de verbindingsdienst naar Amersfoort vertrokken.

Net als bij de andere enclaves is er een thema aan de herbestemming verbonden: voor het gebied van de Beeckmankazerne is dit gezondheid en zorg. Concreter betekent dit dat maatschappelijke voorzieningen als onderwijs, opvang en zorg binnen de enclave gerealiseerd gaan worden. Zo wordt er gedacht aan het hergebruik van enkele kazernegebouwen als school. Ook wil men ongeveer 70 woningen in de andere kazernegebouwen realiseren.
In totaal denkt men 315 woningen  in deze enclave te kunnen bouwen, deels eengezinswoningen maar ook hoogbouw. Op de plaats van het sportveld/atletiekbaan staan een aantal woontorens geprojecteerd van maximaal twaalf verdiepingen hoog.

Anno 2014 ziet men de grootste verandering wanneer via de nieuwe (latere) ingang, het terrein betreden wordt. Alle magazijnen zijn gesloopt en zodoende kijk je direct aan tegen de achterkant van de linker legeringsgebouwen. Hoewel er nog meer gesloopt is, zoals de nieuwe legeringsgebouwen achteraan, is de rest van de kazerne inclusief de sporthal redelijk intact. Hij huisvest tijdelijke bewoners als anti-kraak en ook worden er ruimtes verhuurd aan bedrijfjes. De eens zo stralend kazerne begint door gebrek aan onderhoud, zowel van gebouwen als beplanting, een wat morsig aanzien te krijgen.
In april 2014 startte de verkoop van vrije kavels in De Sijsseltse Zoom, dat deels op de het voormalige kazerneterrein ligt aan de kant van de Simon Stevinkazerne. Na de zomer van 2014 wordt het terrein van de kazerne bouwrijp gemaakt.

Indien u rechtstreeks op deze pagina kwam, lees nu eerst de inleiding: de kazernes van Ede

Geschiedenis

Monument met leeuw foto: museum verbindingsdienst
 

De kazerne werd in 1939 opgeleverd en betrokken op 26 mei door 22 Regiment Infanterie dat er maar korte tijd bleef. Na de mobilisatie eind augustus dat jaar vertrok  men naar de Grebbelinie. Tijdens de oorlogsjaren gebruikte de Duitsers de kazerne, samen met de naastgelegen Simon Stevinkazerne en de drie artilleriekazernes, om er troepen voor de SS op te leiden. Na de bevrijding van Ede in april 1945 werden er tot hun repatriëring in november dat jaar, Canadese militairen gelegerd.

De Nederlandse landmacht betrok daarna echter niet direct de kazerne, evenals op de naastliggende Simon Stevinkazerne was er sprake van achtergebleven onontplofte munitie, waaronder mijnen.
Na vrijgave van de kazerne werden er in 1946 soldaten opgeleid voor de strijd in Nederlands-Indië, onder andere het 3e, 4e en 5e bataljon Jagers. Begin jaren ‘50 kwam er evenals op drie andere, naastgelegen kazernes de opleiding voor de artillerie en tevens van 1950 tot hun vertrek in 1953 naar Oirschot het pas opgerichte Regiment van Heutsz. Sinds mei 1950 was er het 2e Vrijwilligers Opleidings Centrum (VOC) gevestigd, waar de opleiding tot onderofficier gegeven werd voor dienstplichtig kader en oorlogsvrijwilligers uit Indië die wilden bijtekenen. Niet veel later zou het 2e VOC samen met het 1e VOC uit Wezep voortzetting vinden in de Onder Officiers School in Weert, de latere KMS.

In november 1951 was op de Simon Stevinkazerne het 2e Regiment Verbindingstroepen op gericht. Vanuit Utrecht werden steeds meer opleidingen voor de verbindingsdienst naar Ede verhuist. Dit betrof in het begin kortdurende opleidingen voor lijnwerker, centralist en berichtenkantoorpersoneel. Na het vertrek van het 2e VOC zou ook de Beeckmankazerne door de verbindingsdienst gebruikt worden. Op den duur waren alle opleidingen voor de verbindingsdienst op de Stevin- en Beeckmankazerne ondergebracht, ook de Kaderschool voor onderofficieren en de School voor Reserve Officieren Verbindingsdienst. De Elias Beeckmankazerne en de Simon Stevinkazerne zouden tot hun afstoting einde 2010 alleen nog opleidingseenheden huisvesten en geen parate troepen.

Met ingang van 31 oktober 1983 viel de Beeckmankazerne samen met de Simon Stevinkazerne onder Kazernecomplex Ede-Oost. In 1997 werd er de School Grond-Lucht Samenwerking gevestigd, hier leerden Land- en Luchtmacht samenwerken. Ook in 1997 werden alle opleidingen die in Ede gegeven werden onder de naam OCEDE, Opleidings Centrum Ede samengevoegd.

Met dank aan het museum verbindingsdienst (www.museumverbindingsdienst.nl).

De VVDM

De Beeckmankazerne is de geboorteplaats van de Vereniging van Dienstplichtig Militairen (VVDM), de eerste vakbond voor dienstplichtig militairen ter wereld. Op 4 augustus 1966 werd zij door drie dienstplichtigen opgericht naar aanleiding van een incident waarbij een soldaat vijf dagen verzwaard arrest kreeg. Het idee van een vakbond werd enthousiast begroet en tientallen melden zich spontaan aan als lid. Na een jaar stond de teller op meer dan 3000 leden. Er werden in het hele land op de kazernes afdelingen opgericht.
Actiepunten voor de VVDM:  het afschaffen van de groetplicht, beëindigen van koperpoetsen, vrije haardracht, een betere verlofregeling en een fatsoenlijke wedde (salaris). Via acties trok de VVDM landelijk de aandacht. Op het hoogtepunt van haar bestaan telde de VVDM meer dan 30.000 leden, ongeveer 80% van alle dienstplichtigen.

De VVDM was succesvol en werd een vaste deelnemer aan het overleg tussen het ministerie van Defensie en de andere (beroepsmilitaire-)vakbonden. Het hoofdbestuur van de VVDM zetelde dan al niet meer op de Beeckman- maar op de Hojelkazerne in Utrecht en de VVDM’ers op de Beeckman vormden een gewone afdeling, net als elders.
De VVDM was niet onomstreden en radicaliseerde in de ogen van velen en een tweede vakbond voor dienstplichtigen die gematigder was werd opgericht. De VVDM slonk en telde in 1982 nog maar 5000 leden. De VVDM hervond zich maar zou zich opheffen op 14-9-1994 toen de opkomstplicht werd opgeschort en het dienstplichtleger na bijna 200 jaar verdween.

De naamgever

De kazerne is genoemd naar Elias Beeckman, geboren in Diksmuide en van Vlaamse afkomst. Beeckman was in het rampjaar 1672 vaandrig in het Staatse leger en had de opdracht om een Franse aanval op Aardenburg, in het huidige Zeeuws-Vlaanderen, af te slaan. De vesting die hij commandeerde had echter maar 40 soldaten en een paar kleine kanonnen. Samen met de burgerij verdedigden zij de stad. Een latere troepenaanvulling stelde Beeckman in totaal zo’n 240 man ter beschikking die 6000 man Franse troepen succesvol van zich afhielden. De Fransen gaven uiteindelijk op.
In 1677 kwam Beeckman, inmiddels tot kapitein bevorderd, om het leven in een tweegevecht naar aanleiding van een ruzie.

Overig

De Beeckmankazerne is een staandaardkazerne voor twee bataljons infanterie met regimentsstaf. Het oorspronkelijke ontwerp voor de kazernegebouwen en de plattegrond werd bedacht door het Bouwbureau der Genie onder leiding van kapitein A.G. Boost. Nog drie andere kazernes van dit type werden gebouwd maar geen van alle gelijk. Bij de Beeckman wijken de drie gebouwen bij de vroegere hoofdingang af, zij zijn pas na de Tweede Wereldoorlog gebouwd. Ook het keukengebouw is  geen standaard gebouw en is aan de plattegrond  te zien later uitgebreid.
De meeste bataljons- en regimentskazernes van Boost hebben donkere dakpannen en roodbruine metselstenen. De combinatie van rode dakpannen met gele bakstenen komt nergens anders voor bij dit type kazerne.