Prins Mauritskazerne, Nieuwe Kazernelaan, Ede


Complexbeschrijving en huidige toestand

De Prins Mauritskazerne was de samenvoeging van vijf kazernes die op andere pagina's op deze website onder hun eigen naam worden besproken. In de hierna volgende tekst wordt gesproken over Prins Mauritskazerne als dit het totale complex omvat, of het bedrijfsmatige deel. Als er Mauritskazerne staat heeft dit betrekking op de lineaire kazerne uit 1906.
In 1983 werden vijf naast elkaar gelegen kazernes ondergebracht in Kazernecomplex Ede-West. In 1994 werd dit complex omgedoopt in Prins Mauritskazerne. De twee vroegere hoofdingangen werden vervangen door een gezamenlijke ingang en men betrad het kazerneterrein min of meer aan de achterkant.
Het totale complex kan in drie hoofdmoten ingedeeld worden. Het oudste deel wordt gevormd door de oorspronkelijke infanteriekazernes, later luchtdoelartillerie, die in 1934 Maurits- en Johan Willem Frisokazerne (JWF) genoemd werden. Het tweede deel bestaat uit de vroegere artilleriekazernes van Essen-, A. Kool- en P.L. Bergansiuskazerne. Het derde deel van het terrein ligt achter de Maurits- en JWF-kazerne en vormt het bedrijfsmatige deel. Dit deel vormt het onderwerp van deze beschrijving en van de foto’s in de fotogalerij.

Bij bezichtiging in mei 2015 bleek haast alle bedrijfsmatige bebouwing gesloopt. Het puin hiervan is vermalen en gestort op meerdere grote bulten verspreid over het terrein. De wegenstructuur is nog wel aanwezig. Verrassend genoeg is de Stingerbol niet gesloopt, wel is de stenen aanbouw verdwenen. Over dit markante gebouw is nog geen definitieve beslissing genomen. Iets verderop langs de dwarsweg achter de Mauritskazerne staan nog twee blokken, die waarschijnlijk een (onder-)officiershotelfunctie hebben vervuld en naar verwachting alsnog gesloopt zullen worden. Alle overige bebouwing is verwijderd. Het terrein is vrij te betreden, de vroegere ingangsloge is nog wel aanwezig maar niet meer bezet.

Structuur

Al vroeg na de bouw in 1906 van de Maurits- en JWF-kazerne werden er achter de kazernes barakken gebouwd. Na de Tweede Wereldoorlog waren deze nog aanwezig maar totaal uitgeleefd. Op een stafkaart uit 1957 zijn ze nog te zien. Een kaart uit 1958 toont een heel ander beeld, het achterterrein van de beide kazernes is totaal heringericht. De barakken zijn verdwenen en vervangen door een geringer aantal stenen gebouwen. De weg er tussendoor komt nu uit op wat aangeduid werd als de Achtbaan. Dit was een langgerekt ovaal met een dwarsverbinding en een kruising, dat parallel aan de achtergrens van het kazerneterrein lag. Dit werd gebruikt als oefencircuit voor de rijopleidingen. De Achtbaan zou op haar beurt plaats maken voor bedrijfsloodsen, onbekend is wanneer.

Wie via de hoofdingang het terrein betrad reed via een lange weg parallel aan de achtergrens van het terrein richting het spoor Wageningen-Ede. Deze weg kan opgevat worden als hoofdontsluitingsweg. Aan de linkerkant van deze weg waren bedrijfsloodsen en garages gebouwd, waarschijnlijk deels geplaatst voor het onderhoud aan de PRTL’s (pantser rups tegen lucht). Aan de andere kant van de weg kan men (nog steeds) halverwege een weg rechts naar beneden volgen langs loodsen en parkeerterreinen en men komt dan uit bij de achterkant van de Mauritskazerne. Vervolgde men de hoofdweg dan passeerde men de BOS-pomp (brandstof, oliën en smeermiddelen) en nog enkele lager gelegen gebouwen en garages.
Aan het eind van de hoofdweg kon men rechtsaf en parallel met het spoor, om uit te komen bij de achterkant van de JWF-kazerne. De wegen naar beneden die achter de JWF- en Mauritskazerne uitkwamen waren verbonden met een dwarsweg, zodoende werd er een vierkant raster gevormd. Wie de dwarsweg verder volgde (noordelijke richting) kwam na het passeren van de stormbaan uit op de terreinen van de Bergansius-, van Essen- en Koolkazerne. Deze lagen feitelijk afgescheiden van de rest van het terrein en dicht bij de vroegere hoofdingang van het complex.

De toekomst

De hierboven genoemde kazernes die samen de Prins Mauritskazerne vormden zijn rijksmonument en hun hoofdgebouwen en enkele andere markante gebouwen worden herbestemd. Zie voor details de beschrijvingen van deze kazernes. De Prins Mauritskazerne wordt gesplitst in twee deelgebieden, die in de plannen enclaves worden genoemd.
De van Essen-, A. Kool- en Bergansiuskazerne zullen samen de enclave Maurits-noord vormen. Aan deze enclave, die ook fysiek afgescheiden wordt van de Maurits- en JWF-kazerne door de nog aan te leggen Parklaan, is het thema Cultuur en kunst gekoppeld. Men wil hier ongeveer 285 woningen bouwen.
Het grootste deel van de Prins Mauritskazerne, het bedrijfsmatige deel en de Maurits- en JWF-kazerne, zal de enclave Maurits-zuid gaan vormen. Het thema voor deze enclave is Netwerk aan de Veluwe. De monumentale hoofdgebouwen van Maurits- en JWF-kazerne krijgen een nieuwe bestemming en het bedrijfsmatige deel zal volledig worden ontdaan van bebouwing. Men wil wel zo veel mogelijk het groen sparen, dit vormt een belangrijke kwaliteit van het gebied. Op de plaats van de parkeerterreinen, loodsen en garages zullen voornamelijk eengezinswoningen (laagbouw) gebouwd gaan worden in een hoge dichtheid. Compacte bebouwing in het groen heet dat in de plannen. Men wil in deze enclave wonen en werken combineren.

Voor foto's uit het verleden, kijk in: archief